در کاردرمانی، هیچ ژنی برای خواندن عالی، وجود ندارد که از نسلی به نسل دیگر منتقل شود. در واقع باید نحوه خواندن و نوشتن به تک تک نسل ها آموخته شود. از نظر متخصصان کاردرمانی برخلاف رنگ مو یا چشم، که در DNA رمزگذاری شده اند، نحوه خواندن یک سیستم پیچیده و مبتنی بر قاعده است که باید به ساختارهای بیولوژیکی ای که به دلایل دیگری طراحی یا تکامل یافته اند تحمیل شود. اگرچه بیشتر کودکان با ساختارهای مناسب به دنیا می آیند، اما حتی این ساختارهای مناسب نیز ذاتاً نمی دانند چگونه بخوانند. آنها به سختی صحبت می کنند و گوش می دهند چرا که، ما برای صحبت کردن به دنیا آمده ایم. خواندن و نوشتن، آیتم های جانبی اختیاری ای هستند که به مغز متکلم و شنونده ی ما تحمیل شده اند.
 
 
 

درک شنیداری و درک خواندن در کاردرمانی

دهه ها تحقیق متخصصان کاردرمانی، بدون ذکر تجربیات شخصی، نشان می دهد که درک شنیداری از ابتدای کودکی تا حداقل دوران راهنمایی از درک خواندن سبقت می گیرد. استریخت و جیمز (1984) بر اساس تحقیق خود، شکاف بین درک شنیداری و درک خواندن را بر اساس سن یادگیرنده تجزیه و تحلیل کردند (شکل زیر را ببینید). آنچه از این شکل مشهود است این واقعیت است که برای دستیابی به ایده های پیچیده، در سال های ابتدایی زندگی زبان آموز، به ورودی شفاهی نیاز است نه کتبی.
 

به بیان ساده، کودکان می توانند ایده های بسیار پیچیده تر را بشنوند (و احتمالاً بنویسند) و حتی درباره آنها صحبت کنند ولی شاید نتوانند آنها را بخوانند. علاوه بر این، هر کسی که قبل از خواب، یک داستان برای یک کودک پیش دبستانی خوانده است می داند که درک شنیداری کودکان از مطالب پیچیده تر، از درک خواندن کودکان است. به عنوان مثال شب هایی را در نظر بگیرید که خسته هستید و هنگام خواندن یک داستان قبل از خواب، وقتی از یک صفحه رد می شوید، چشمان آن کودک 3، 4 یا 5 ساله باز می شود و شما متهم می شوید که بخشی از ماجرا را حذف کرده اید و مجازات شما این است که حالا باید از ابتدا شروع کنید. بله، در واقع، کودک در حال گوش دادن، درک شنیداری و مقایسه متن با انتظارات خود است. آنچه از تجربه شخصی کمتر مشهود است، تداوم این شکاف است. به گفته استریخت و جیمز (1984) و متخصصان کاردرمانی، این شکاف در دوره راهنمایی بیشتر هم می شود. این شکاف پیامدهای زیادی برای آموزش دوره ابتدایی و راهنمایی زبان آموز دارد و نباید رشد زبان شفاهی را فقط نقش و مسئولیت مربیان دوران کودکی دانست.
 
 
 

صحبت کردن و گوش دادن و پیچیدگی متن در کاردرمانی

طبق نظر کاردرمانگران در این دوره علاقه کودک به پیچیدگی متن افزایش می یابد، داده های ارائه شده در شکل سوالات زیادی را در این خصوص برای ما ایجاد کرده است. آیا ممکن است یکی از روش های حصول اطمینان از اینکه دانش آموزان به اندازه کافی موارد پیچیده را مطالعه می کنند، تمرکز بر افزایش درک شنیداری کودکان باشد؟ به عبارت دیگر، اگر ما درک شنیداری را بیشتر از آنچه در تحقیق قبلی مشخص شده بود، مد نظر قرار دهیم، آیا درک مطلب کودک بیشتر خواهد شد؟
اگر می خواهیم اطمینان حاصل کنیم که دانش آموزان متون اطلاعاتی پیچیده را می خوانند، باید مطمئن شویم که دانش آموزان در حین یادگیری حوزه محتوا با یکدیگر صحبت کنند. اگرچه تا حد زیادی در مدارس به استانداردهای خواندن و نوشتن توجه می شود، اما متخصصین کاردرمانی معتقد هستند كه معلمان باید در حوزه صحبت کردن و گوش دادن فعال تر عمل کنند. دانش آموزان باید در طیف وسیعی از گفتگوها همکاری کنند تا بتوانند عقاید خود را به روشنی و به نحوی قانع کننده بیان نمایند. در این نوع استاندارد موارد زیادی وجود دارد که باید بدان ها توجه نمود.
  • اول: دانش آموزان باید برای بحث آماده شوند چرا که قطعاً از آنها انتظار نمی رود که بدون هیچ آمادگی ای همکاری کنند.
  • دوم: انتظار می رود دانش آموزان با طیف وسیعی از افراد، نه فقط با دوستانشان تعامل موثری را برقرار نمایند.
  • سوم: از دانش آموزان انتظار می رود با شنیدن مکالمه و توجه به ایده های دیگر افراد حاضر در بحث، ایده های نوینی را ارائه نمایند.
  • و سرانجام: دانش آموزان باید توانایی انجام همه این کارها را داشته باشند، در حالی که ایده های خود را به روشنی و به نحوی قانع کننده بیان می کنند.
 


ایده های آموزشی مناسب کاردرمانی برای صحبت کردن و گوش دادن

متخصصان کاردرمانی برای اطمینان از اینکه دانش آموزان در کل دوره و در زمینه های مختلف محتوایی قادر به تمرین مهارت های گفتاری و تمرین مهارت های شنیداری هستند، ایده های زیادی ارائه کرده اند. از همه مهمتر، معلمان باید هر روز وقت بگذارند تا دانش آموزان در مکالمه های مشترکی با همسالان خود شرکت کنند. در واقع، کاردرمانگران توصیه می کنند که حدود 50٪ از زمان آموزش به یادگیری حوزه محتوا و مکالمه با همسالان اختصاص داده شود. این امر فرصت خوبی را برای معلمان به وجود می آورد تا با تقسیم دانش آموزان به گروه های کوچک، به آنها در ایجاد تعامل با یکدیگر کمک کنند.
 


روال های مفید آموزشی گفتاری و شنیداری از نظر کاردرمانی

برخی از روال های آموزشی گفتاری و شنیداری از نظر کاردرمانی مبتنی بر شواهد گذشته در طول دوره آموزش محتوا برای دانش آموزان مفید بوده اند عبارتنداز:

1. تئاتر خوانندگان: که در آن دانش آموزان بر اساس متنی که مطالعه کرده اند، بازخوانی آن را در مقابل سایرین امتحان می کنند، یا اسنادی که برایشان آماده شده را در جمع می خوانند. از دانش آموزان انتظار می رود که متن را به بقیه کلاس ارائه دهند در حالی که دیگران باید گوش دهند. برای اطمینان از اینکه دانش آموزان در حال گوش دادن هستند، معلمان از آنها می خواهند که یادداشت برداری کنند، سوالات خود را بنویسند یا اطلاعات ارائه شده را بازگو کنند. ارائه هایی که در آن دانش آموزان در مورد یک موضوع تحقیق می کنند و سپس یافته های خود را با همسالان خود، چه در یک گروه کوچک و چه در یک گروه بزرگ، به اشتراک می گذارند. غالباً، از دانش آموزان خواسته می شود تا در مورد مهارت های ارائه خود برای همکلاسی هایشان صحبت کنند.
 
2. ایستگاه های گوش دادن: که در آن دانش آموزان به صحبت های ضبط شده معلم خود که متون پیچیده ای را با صدای بلند می خواند، گوش می دهند. سپس در مورد سوالاتی که معلم در پایان ضبط مطرح می کند، بحث می نمایند. این بحث ها شامل دستورالعمل هایی برای دانش آموزان (به عنوان مثال، «انگشت خود را بر روی عنوان بگذارید. وضعیت پارتنر خود را بررسی کنید. آیا او عنوان را به درستی مشخص کرده؟») و همچنین توضیحات کلمات و مفاهیم دشوار می باشند.
 
3. آموزش متقابل: که در آن دانش آموزان بخش های مختلفی از متنی را که به آنها داده شده می خوانند و سپس استراتژی های مختلفی  نظیر سوالات متفاوت، برای روشن کردن موضوع و جمع بندی ارائه می شود. برای حصول اطمینان از اینکه دانش آموزان کاملاً به یکدیگر گوش می دهند، معلمان به آنها می گویند که باید یادداشت برداری کنند. این کار دانش آموزان را ملزم به ثبت سوابق مکالمه می کنند.
 
4. گالری شنیداری: که در آن دانش آموزان یک تصویر بصری ایجاد می کنند، سخنان خود را در مورد تصویر ضبط می کنند و سپس آن را با نمادی که به دیگران امکان دسترسی به فایل دیجیتال را می دهد رمزگزاری می کنند. یکی از راه های انجام این کار استفاده از کدهای QR است که می تواند در خود تصویر چاپ و گنجانده شود. در روش دیگر، دانشجویان می توانند از برنامه Aurasma استفاده کنند. این برنامه یک برنامه مبتنی بر بحث است که به کاربران امکان افزایش تجربه مشاهداتی، طراحی ویدیو و ارسال آن را می دهد. به عنوان مثال، برخی از موزه ها از Aurasma استفاده می کنند که به بازدیدکنندگان این امکان را می دهد تا محتوای اضافی را پس از گرفتن گوشی هوشمند یا تبلت خود به سمت نمایشگر مشاهده نمایند. از نظر کاربرد در کلاس، دانش آموزان می توانند فیلم های مخصوص خود را بسازند و آنها را با کارهای نمایش داده شده هماهنگ کنند.
 
5. روایت های تصویری: که در آن دانش آموزان تصاویری را جمع آوری می کنند و سپس روایتی را ضبط می کنند تا همراه با تصاویر پخش شود. 
6. قصه گویی دیجیتال: برای خلق قطعات داستانی و اطلاعاتی بدیع. برنامه Storybird دسترسی به هزاران تصویر و عکس را برای نشان دادن بخش های اصلی مکالمه فراهم می کند. این آیتم یکی از بهترین آیتم ها برای ایجاد بحث و گفتگو در بین دانش آموزان است. وب سایت Voicethread ارتباط دو طرفه ای را بین نویسندگان و خوانندگان ایجاد می کند. مانندStorybird ، دانش آموزان با استفاده از ابزارهای Voicethread و تصاویر خود داستان دیجیتال مخصوص به خود را می سازند. علاوه بر این، آنها متن مورد نظرشان برای هر صفحه را دیکته می کنند. شنوندگان می توانند به صدای خود نویسنده گوش دهند یا متن دیکته شده را بخوانند. نکته مهم این است که، خوانندگان می توانند سوالات خود را مطرح کنند و با سایر خوانندگان ارتباط برقرار کنند.
 
 
 

 

مرکز کاردرمانی کودکان آریان یکی از بهترین مراکز کاردرمانی در غرب تهران برای آموزشی گفتاری و شنیداری است. اگر در مورد توانایی درک شنیداری و درک خواندن کودکتان نگرانی هایی دارید، با مرکز کاردرمانی آریان در سعادت آباد تماس بگیرید.

حتما در نظر داشته باشید که کاردرمانی و فرآیندهای مداخلات آن باید توسط یک کاردرمانگر حرفه ایی دائماً مورد بازبینی قراربگیرد و برنامه ها مبتنی بر توانایی های فرد مراجعه کننده باشد.